Minecraft Java Edition’da yıllardır dünya doğma noktasının çevresindeki belirli chunklar, oyuncu uzakta olsa bile yüklenmeye devam ediyordu. Teknik oyuncuların “spawn chunks” olarak bildiği bu alanlar; demir çiftlikleri, depolama sistemleri, sayaçlar ve bazı otomatik makineler için kullanılıyordu.

Ancak Java Edition 1.21.9 ile birlikte sabit spawn chunk sistemi tamamen kaldırıldı. Mojang, bu sistemin bütün oyuncular için gereksiz bellek ve işlemci yükü oluşturduğunu belirterek yerine portal, /forceload ve Ender İncisi gibi kontrollü chunk yükleme yöntemlerini öne çıkardı.

Eski Sistem ve Yeni Sistem Karşılaştırması

Bu yazıda, yeni sistemde Ender İncilerinin chunkları nasıl aktif tuttuğunu, hangi mekanizmaların çalışmaya devam ettiğini ve hangi sistemlerin oyuncu olmadan çalışmadığını inceleyeceğiz.

Ender İncisi durgunluk odası nasıl chunk loader oluyor?

Normalde fırlatılan bir Ender İncisi bir bloğa çarptığında oyuncuyu ışınlar ve kaybolur. Fakat inci, ruh kumu üzerinde oluşturulmuş kabarcık sütununda sürekli yukarı doğru hareket ettirilirse herhangi bir yüzeye çarpmadan havada tutulabilir.

Bu düzenek genellikle şu parçalardan oluşur:

• Ruh kumu

• Tamamen kaynak su bloklarından oluşan dikey su sütunu

• Cam veya başka bir çevreleme bloğu

• Ender İncisi

• Gerekiyorsa inciyi serbest bırakacak kapak, piston veya benzeri bir tetikleyici

GÖRSEL 2: Ender İncisi Durgunluk Odasının Yapısı

İnci, oyun tarafından hâlâ hareket hâlindeki bir mermi olarak değerlendirildiği için bulunduğu chunkın yüklenmesi ve tick alması sağlanır. Böylece oyuncu başka bir bölgeye veya başka bir boyuta gitse bile inci odasının bulunduğu chunk çalışmaya devam edebilir.

Buradaki önemli ayrıntı şudur: Mojang’ın resmî açıklaması yalnızca Ender İncisinin içinde bulunduğu veya hareket ederek girdiği chunkın yükleneceğini garanti eder. Bu nedenle bir portal chunk loader gibi geniş bir 3×3 alanın tamamen çalışacağını varsaymamak gerekir.

Sistemin kritik parçaları mümkün olduğunca incinin bulunduğu aynı 16×16 blokluk chunk içerisinde tutulmalıdır.

Sistemi doğru şekilde kurma yöntemi

İlk olarak klavyeden F3 + G tuşlarına basarak chunk sınırlarını görünür hâle getirin. Her chunk yatay olarak 16×16 blokluk bir alan kaplar.

Ender İncisi odasını chunkın kenarına değil, mümkün olduğunca merkezine kurun. Çalışmasını istediğiniz hopperlar, fırınlar, redstone hatları ve üretim blokları da aynı chunk içerisinde bulunmalıdır.

İnciyi kabarcık sütununa bıraktıktan sonra sistemi şu şekilde test edebilirsiniz:

1. Aynı chunk içerisine bir hopper saati veya redstone sayacı kurun.

2. Sayacın başlangıç değerini kaydedin.

3. Simülasyon mesafesinin çok dışına çıkın veya Nether’a geçin.

4. Birkaç dakika bekleyin.

5. Bölgeye geri dönerek sayacın ilerleyip ilerlemediğini kontrol edin.

Sayaç ilerlemişse chunk yüklenmeye ve tick almaya devam etmiştir. Test sırasında yalnızca ekin kullanmak yanıltıcı olabilir. Çünkü büyüme, şansa bağlı random tick işlemleriyle gerçekleşir. Redstone sayacı daha kesin bir sonuç verir.

Ender İncisiyle Yüklenen Chunkta Neler Çalışabilir?

Ender İncisi sayesinde yüklenen bir chunk içerisinde oyuncu uzakta olsa bile bazı sistemler çalışmaya devam edebilir.

Çalışabilecek sistemlerden bazıları şunlardır:

• Redstone devreleri

• Hopperların eşya taşıması

• Fırınların işlem yapması

• Observer ve piston sistemleri

• Redstone sayaçları

• Otomatik depolama sistemleri

• Ekinlerin büyümesi

• Fidanların ağaca dönüşmesi

• Şeker kamışı ve bambu gibi bitkilerin büyümesi

Ancak chunkın yüklü olması, bütün Minecraft mekaniklerinin çalışacağı anlamına gelmez.

Neler Çalışmaz veya Güvenilir Değildir?

Aşağıdaki mekanizmalar hâlâ yakında gerçek bir oyuncu bulunmasına bağlıdır:

• Doğal düşman mob doğması

• Pasif canlıların doğal olarak doğması

• Oyuncu mesafesine bağlı mob çiftlikleri

• Ateşin yayılması

• Lavın çevresindeki blokları tutuşturması

• Yıldırım oluşması

• Oyuncu algılayan bazı mob davranışları

• Oyuncunun yakınlığını kontrol eden özel çiftlikler

Örneğin Ender İncisiyle bir zombi veya creeper çiftliğinin bulunduğu chunkı yüklemek, çiftliğin otomatik olarak mob üretmesini sağlamaz. Mob doğma kontrolü hâlâ oyuncunun konumuna göre yapılır.

Buna karşılık bambu, şeker kamışı veya fidan gibi random tick kullanan sistemler uygun sürümde ve doğru chunk yerleşiminde çalışabilir.

Bu nedenle bir sistem kurmadan önce yalnızca chunkın yüklenip yüklenmediğini değil, kullanacağınız oyun mekaniğinin oyuncuya bağlı olup olmadığını da kontrol etmeniz gerekir.

Çok Oyunculu Sunucularda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ender İncileri, inciyi atan oyuncuyla bağlantılıdır. İnci sahibi sunucudan çıktığında inci geçici olarak kaldırılabilir veya durgunluk odası çalışmayı durdurabilir.

Bu nedenle çok oyunculu sunucularda Ender İncisi sistemi, inciyi atan oyuncu sürekli çevrim içi değilse kesintisiz çalışan bir chunk loader olarak değerlendirilmemelidir.

Sunucu yazılımları, eklentiler ve özel sunucu ayarları da Ender İncilerinin davranışını değiştirebilir. Bu yüzden sistemi ana dünyanızda kullanmadan önce küçük bir test alanında denemeniz daha güvenlidir.

Oyuncu Ölürse İnci Ne Olur?

Java Edition’da enderPearlsVanishOnDeath isimli bir oyun kuralı bulunur. Varsayılan değeri true olduğu için inciyi atan oyuncu öldüğünde havadaki Ender İncileri kaybolabilir.

Komut kullanma yetkiniz varsa mevcut değeri şu komutla kontrol edebilirsiniz:

/gamerule enderPearlsVanishOnDeath

İncilerin oyuncu öldüğünde silinmesini istemiyorsanız şu komutu kullanabilirsiniz:

/gamerule enderPearlsVanishOnDeath false

Bu ayarın değiştirilmesi özellikle uzak bölgelerde kurulan depolama, üretim veya acil ışınlanma sistemleri için önemlidir.

Ender İncisi Loader ile Portal Loader Arasındaki Fark

Portal chunk loader sistemleri genellikle iki boyutta da portal etkinliği oluşturarak daha geniş bir alanın işlenmesini sağlar. Ancak bunun karşılığında hem Overworld hem de Nether tarafında chunk yükü meydana gelir.

Ender İncisi sistemi ise daha küçük ve daha ucuz kurulabilir. Nether tarafında ikinci bir düzenek gerektirmemesi önemli bir avantajdır.

Buna karşılık yalnızca incinin bulunduğu chunkın tamamen çalışacağı varsayılmalı ve inci sahibinin çevrim içi durumu dikkate alınmalıdır.

Ender İncisi Loader Hangi Durumlarda Tercih Edilebilir?

• Tek chunk içerisinde bulunan makinelerde

• Küçük otomatik depolama sistemlerinde

• Hopper ve fırın düzeneklerinde

• Redstone sayaçlarında

• Kısa süreli uzaktan çalışma gereken sistemlerde

• Az yer kaplaması gereken yapılarda

Portal Loader Hangi Durumlarda Tercih Edilebilir?

• Birden fazla chunka yayılan büyük fabrikalarda

• Oyuncu hesabına bağlı olmayan sistemlerde

• Sunucu yeniden başlatmalarından sonra otomatik çalışması gereken düzeneklerde

• İki boyutta kurulum yapmanın sorun olmadığı durumlarda

• Daha geniş bir alanın sürekli yüklü tutulması gerektiğinde

Performans Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ender İncisi odasının küçük olması, performans maliyetinin tamamen sıfır olduğu anlamına gelmez. Yüklü tutulan her chunk içerisinde hopperlar, redstone devreleri, entityler ve block entityler işlemci kullanmaya devam eder.

Özellikle aşağıdaki sistemler ciddi performans yükü oluşturabilir:

• Çok sayıda hopper

• Sürekli çalışan hızlı redstone saatleri

• Yerde birikmiş yüzlerce eşya

• Fazla sayıda minecart

• Çok sayıda ayrı Ender İncisi odası

• Her tick çalışan komut veya datapack sistemleri

• Sürekli çalışan büyük otomatik depolar

Mojang’ın spawn chunkları kaldırmasının temel nedenlerinden biri de sürekli yüklü alanların bütün oyuncular için performans maliyeti oluşturmasıydı.

Bu nedenle her makine için ayrı bir inci odası yapmak yerine, mümkünse birkaç sistemi aynı chunk içerisinde toplamak daha verimlidir.

Bedrock Edition’da Çalışır mı?

Bu içerikte anlatılan sistem Java Edition’a özeldir. Mojang’ın Java Edition sürüm notlarında Ender İncilerinin chunkları yüklediği açıkça belirtilmiştir.

Bedrock Edition’da aynı davranışın bulunduğu varsayılmamalıdır. Bedrock oyuncularının Java Edition için hazırlanan Ender İncisi chunk loader tasarımlarını doğrudan kopyalaması genellikle sonuç vermeyecektir.

Sunucu yazılımları, modlar ve eklentiler de Java Edition’daki varsayılan davranışı değiştirebilir. Bu nedenle sistemin çalışıp çalışmadığı mutlaka oyun içerisinde test edilmelidir.

Sonuç

Java Edition 1.21.9 ile sabit spawn chunkların kaldırılması, Minecraft’ın teknik oynanışında önemli bir değişiklik oluşturdu. Artık dünya doğma noktasına otomatik sistem kurmak, o sistemin sürekli çalışacağını garanti etmiyor.

Ender İncileri ise özellikle tek bir chunk içerisinde bulunan küçük makineler için ilginç bir alternatif sunuyor. Doğru kurulduğunda redstone, hopper, fırın ve bazı random tick sistemleri oyuncu uzaktayken çalışmaya devam edebiliyor.

Bununla birlikte mob çiftlikleri, ateş sistemleri ve oyuncuya bağlı mekanikler için yalnızca chunk yüklemek yeterli değildir. Ayrıca çok oyunculu sunucularda inci sahibinin çevrim dışı olması veya ölmesi sistemin durmasına neden olabilir.

Bu yüzden yeni sistemin en önemli kuralı şudur:

Chunkın yüklü olması, o chunk içerisindeki bütün mekaniklerin çalışacağı anlamına gelmez.

Kaynaklar

İçerik, Minecraft’ın resmî Java Edition 1.21.2, 1.21.5 ve 1.21.9 sürüm notlarındaki teknik değişiklikler incelenerek özgün şekilde hazırlanmıştır.